This is not Joke – ‘Deep Relaxation’ – Pragnaju

Tell me more @ deep relaxation. I tried Prexa dhyan , but it did not work well.  Now when I do not get sleep, I write . Most of my articles are written at night.

કાળી, મીઠી ને કડક : કૉફી છે કે આંખ ?
છાંટો એમાં નાખ, શેડકઢા કો સ્વપ્નનો 

 તમારા જમણા પગને ઉપર કરો અને આગળની તરફ ખેંચો અને બધી જ માંસપેશીઓને ખેંચવાનો પ્રયત્ન કરો, પાંચ મિનિટ સુધી આ રીતે જ રહો, પછી રિલેકસ થઇ જાવ. આ જ ક્રિયા તમારા ડાબા પગ સાથે પણ કરો. આ પ્રમાણે પાંચથી છ વાર બંને પગથી કરો. શરીર રિલેકસ થતું લાગશે.

 જમણા હાથને ઊંચો કરો અને આગળ ખેંચો. આ જ પરિસ્થિતિમાં પાંચેય આંગળી જેટલી બને તેટલી ખેંચો અને પછી મુઠ્ઠી ટાઇટ રીતે બંધ કરી લો. આ જ ક્રિયા બીજા હાથ સાથે પણ કરો અને આ સમય દરમિયાન રિલેકસ ફીલ કરવાનો પ્રયત્ન કરો.

 તમારા માથાને જમણેથી ડાબી તરફ અને ડાબેથી જમણી તરફ ફેરવો. ખભાને કાન સુધી લેવાનો પ્રયત્ન કરો અને પછી ખભા નીચે કરો. પછી પાછળની તરફ ખભાને સંકોરીને છોડી દો. આમ કરી ખભાને સામેની તરફ સંકોચીને પછી સામાન્ય પરિસ્થિતિમાં આવી જાવ.

છેલ્લે તમારી આંખો બંધ કરી લો અને ચહેરાને સંકોચવાનો પ્રયત્ન કરો હવે સામાન્ય સ્થિતિમાં આવો અને રિલેકસ થવાનો પ્રયત્ન કરો. હવે તમારી આંખોમાં જલદી જ મીઠી નીંદર ભરાવા લાગશે.

કેફીન મગજમાં ઊંઘ વધારવાવાળા રસાયણો પર ભારે અસર કરે છે. જેનાથી એડ્રાનાલિન નામના રસાયણનું પ્રમાણ વધી જાય છે. ટાળવા કોફી,ચા,ચોકલેટ, કેફીનવાળા પીણા…
 : સૂતા પહેલાં એવા નાસ્તા લો કે જેમાં લો ફેટ હોય, મિલ્ક, ડેરી પ્રોડક્ટ, કેળાં, દહીં, કાજુ, સીડ્સ સોયા, લીલોતરી શાકભાજી કે જેમાં ટ્રાઈપ્ટોફાન નામનું રસાયણ હોય એવા પદાર્થો લેવા. તે શરીરની તંદુરસ્તી અને ઊંઘ માટે સારા છે. આ રસાયણમાં ઊંઘ વધારનારાં તત્ત્વો જેવા કે એરોટોનિન તથા મેલાટોનિન રહેલા હોવાથી ઊંઘ લાવવા તે મદદ કરે છે.
 એકરયુઅલી, ઠંડીની ઋતુમાં શરીરમાં મેલાટોનિન હોર્મોન્સ વધી જાય છે, એથી જ લોકો આ બીમારીથી પીડાય છે. આપણા શરીરમાં બનતાં મેલાટોનિન હોર્મોન રાત્રે વધે છે અને બીજાં સેલાટોનિન હોર્મોન દિવસે વધે છે.
શિયાળામાં સૂર્યનો ગરમાવો ઓછો થતાં મેલાટોનિનની માત્રા વધી જાય છે અને ડિપ્રેશન અનુભવાય છે. યુ.એસ. નેશનલ લાઇબ્રેરી ઓફ મેડિસિન જર્નલના મતેે આ બીમારી પૂરતા ઘ્યાનના અભાવે વકરી શકે તેવી છે. તે મૂડ ડિસઓર્ડરનો જ એક નાનો ભાગ છે. જો કે એનાથી બચવું આસાન છે. મોિર્નંગ વૉક, કુમળા તડકામાં સહેલથી તેનાથી દૂર રહી શકાય છે.
વાતાવરણમાં થોડી સુસ્તી આવવાથી શરીરમાં સેરાટોનિન અને નોર અપીનેફ્રિન નામના મગજના રસાયણોમાં ફેરફાર થાય છે. તેનાથી ડિપ્રેશનમાં વધારો થાય છે. આ સીઝનમાં અમુક અંશે ‘ધૂન રોગો’ (ઓબ્સેસિવ કમ્પલસિવ ડિસઓર્ડર-વારંવાર હાથ ધોવાની, ઘર સાફ કરવાની, ઘરના બારી-દરવાજા-તાળું બરાબર બંધ છે કે નહીં એ જોતા રહેવા વગેરેની અસામાન્ય ધેલછા)માં વધારો થાય છે.
જો આ રોગો લાંબો સમય સુધી ચાલતા રહે તો તેનું પરિણામ ખરાબ આવી શકે છે વ્યકિત કયારેક વધુ ડિપ્રેશનમાં આત્મહત્યા કરવા પ્રેરાય, ધંધામાં નુકસાન કરી નાખે ત્યાં સુધીની સ્થિતિ પેદા થઈ શકે છે.’ જો કે એનાથી બચવું આસાન છે મોર્નિંગ વૉક, કુમળા તડકામાં સહેલાઇથી તેનાથી દૂર રહી શકાય છે. ગંભીર સ્થિતિમાં એન્ટિ ડિપ્રેશન મેડિસિન, હિપનોટિઝમ, કાઉન્સેલિંગ, કોગ્નિટિવ બિહેવિયર થેરેપી વગેરેની મદદ લઈ શકાય.’મેલાટોનિન‘ નામના હોરમોનનું સેવન સ્મૃતિ સંબંધી વિકારોનો ઉદભવ થઈ શકે છે.
  મારા મત પ્રમાણે મેલાટોનિન આધ્યાત્મિક દર્શન સમજવામાં મદદગાર છે

 

.